– 10 terapii, które mogą zmienić leczenie pacjentów hematologicznych w Polsce
Hematologia należy dziś do najszybciej rozwijających się dziedzin medycyny. W ostatnich latach pojawiło się wiele nowoczesnych terapii, które zmieniają sposób leczenia nowotworów krwi i układu chłonnego.
Coraz większą rolę odgrywają leki celowane, przeciwciała monoklonalne oraz terapie komórkowe CAR-T, dające szansę chorym także w sytuacji nawrotu choroby lub oporności na wcześniejsze leczenie. Zestawienie TOP TEN HEMATO 2026 pokazuje, które z tych terapii eksperci hematologii uznają dziś za najważniejsze z punktu widzenia potrzeb pacjentów i systemu ochrony zdrowia.
TOP TEN HEMATO to zestawienie przygotowywane przez środowisko ekspertów związanych z Polskim Towarzystwem Hematologów i Transfuzjologów. Jest to wskazanie tych terapii, które środowisko kliniczne uważa za najpilniejsze do objęcia refundacją w Polsce. Tegoroczna edycja została opublikowana 2 kwietnia 2026 roku. Ranking powstaje na podstawie wskazań ekspertów i głosowania członków zarządu PTHiT, co nadaje mu charakter eksperckiego stanowiska dotyczącego najważniejszych niezaspokojonych potrzeb terapeutycznych w hematoonkologii.
1. Daratumumab w leczeniu szpiczaka plazmocytowego
Na pierwszym miejscu tegorocznego zestawienia znalazł się daratumumab stosowany w pierwszej linii leczenia szpiczaka plazmocytowego. Jest to przeciwciało monoklonalne anty-CD38. Wskazywany schemat obejmuje daratumumab, bortezomib, lenalidomid i deksametazon, czyli DVRd. Terapia ta została uwzględniona zarówno w kontekście chorych kwalifikujących się do autologicznego przeszczepienia komórek krwiotwórczych, z dalszym postępowaniem podtrzymującym zależnym od statusu MRD, jak i pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepienia.
2. Ciltacabtagene autoleucel w szpiczaku plazmocytowym
Drugą pozycję zajmuje ciltacabtagene autoleucel, czyli autologiczna terapia CAR-T ukierunkowana przeciwko antygenowi BCMA. Jest przeznaczona dla chorych na szpiczaka plazmocytowego w nawrocie lub oporności po wcześniejszym leczeniu. To jedna z najbardziej zaawansowanych metod terapii, w której wykorzystuje się własne komórki odpornościowe pacjenta, odpowiednio przygotowane do rozpoznawania i niszczenia komórek nowotworowych.
3. Akalabrutynib z bendamustyną i rytuksymabem w chłoniaku z komórek płaszcza
Akalabrutynib jest kowalencyjnym inhibitorem kinazy Brutona drugiej generacji. W zestawieniu TOP TEN HEMATO 2026 uwzględniono jego zastosowanie w skojarzeniu z bendamustyną i rytuksymabem, czyli w schemacie A+BR, w pierwszej linii leczenia chorych na chłoniaka z komórek płaszcza, którzy nie kwalifikują się do intensywnego leczenia. To ważna opcja dla pacjentów wymagających skutecznej terapii, ale jednocześnie bardziej dostosowanej do ich możliwości klinicznych.
4. Akalabrutynib w przewlekłej białaczce limfocytowej
Akalabrutynib pojawia się również w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej. W tym przypadku chodzi o schematy oparte na akalabrutynibie i wenetoklaksie, z obinutuzumabem lub bez niego, określane jako AV oraz AVO. Zwraca uwagę fakt, że są to nowoczesne terapie celowane o określonym czasie trwania, co ma znaczenie zarówno dla skuteczności leczenia, jak i dla komfortu oraz planowania terapii przez pacjenta.
5. Pirtobrutynib w przewlekłej białaczce limfocytowej
Pirtobrutynib to niekowalencyjny inhibitor kinazy Brutona. W przewlekłej białaczce limfocytowej ma on znaczenie szczególnie u pacjentów, którzy byli już leczeni inhibitorem BTK i u których wcześniejsza terapia okazała się nieskuteczna lub źle tolerowana. To przykład leczenia zaprojektowanego z myślą o chorych potrzebujących kolejnej skutecznej opcji terapeutycznej po wykorzystaniu wcześniejszych możliwości.
6. Lisocabtagene maraleucel w chłoniaku grudkowym
Lisocabtagene maraleucel to autologiczna terapia CAR-T skierowana przeciwko CD19. Została wskazana jako ważna opcja dla chorych na nawrotowego lub opornego chłoniaka grudkowego po wcześniejszych liniach leczenia systemowego. Dla części pacjentów z bardziej opornym przebiegiem choroby takie leczenie może stanowić przełomową szansę terapeutyczną.
7. Belantamab mafodotin w nawrotowym lub opornym szpiczaku plazmocytowym
Belantamab mafodotin jest przeciwciałem monoklonalnym anty-BCMA skoniugowanym z lekiem cytotoksycznym. W zestawieniu znalazły się schematy jego stosowania z pomalidomidem i deksametazonem albo z bortezomibem i deksametazonem, określane jako BPD i BVD. Terapia ta została wskazana jako ważna dla chorych na nawrotowego lub opornego szpiczaka mnogiego, czyli pacjentów wymagających dalszych, nowoczesnych możliwości leczenia.
8. Pirtobrutynib w chłoniaku z komórek płaszcza
Pirtobrutynib został uwzględniony również w leczeniu nawrotowego lub opornego chłoniaka z komórek płaszcza po wcześniejszej terapii inhibitorem BTK. Pokazuje to, jak duże znaczenie w hematologii mają dziś leki celowane wykorzystywane w sytuacjach, gdy choroba przestaje odpowiadać na standardowe lub wcześniej stosowane leczenie.
9. Idecabtagene vicleucel w szpiczaku plazmocytowym
Idecabtagene vicleucel to kolejna autologiczna terapia CAR-T ukierunkowana przeciwko BCMA. Znalazła zastosowanie u chorych na nawrotowego lub opornego szpiczaka mnogiego po wcześniejszym leczeniu obejmującym podstawowe klasy leków stosowanych w tej chorobie. To terapia przeznaczona dla pacjentów po wielu etapach leczenia, u których potrzeba nowych, bardziej zaawansowanych opcji terapeutycznych.
10. Axicabtagene ciloleucel w chłoniaku grudkowym
Na dziesiątym miejscu zestawienia znajduje się axicabtagene ciloleucel, czyli autologiczna terapia CAR-T skierowana przeciwko CD19. Jest ona przeznaczona dla chorych na nawrotowego lub opornego chłoniaka grudkowego po wielu wcześniejszych liniach leczenia systemowego. To przykład terapii, która może mieć szczególne znaczenie dla pacjentów z trudnym, wielokrotnie leczonym przebiegiem choroby.
Co wynika z tegorocznego zestawienia? Najważniejsze terapie hematologiczne 2026
TOP TEN HEMATO 2026 wyraźnie pokazuje, że współczesna hematologia coraz mocniej opiera się na leczeniu precyzyjnie ukierunkowanym na określone cele biologiczne oraz na nowoczesnych terapiach komórkowych. W zestawieniu dominują terapie CAR-T, inhibitory BTK i przeciwciała monoklonalne, czyli metody, które mogą poprawiać wyniki leczenia także u chorych z nawrotową lub oporną chorobą. Dla pacjentów oznacza to nadzieję na większą dostępność innowacyjnych terapii i realną poprawę rokowania, o ile będą one dostępne w ramach systemu refundacyjnego.
Z punktu widzenia stowarzyszeń pacjenckich lista ta ma szczególne znaczenie, ponieważ porządkuje najważniejsze niezaspokojone potrzeby terapeutyczne w hematoonkologii i pokazuje, gdzie eksperci widzą dziś największe luki w dostępie do leczenia. To nie tylko zestawienie nazw leków, ale także ważny głos środowiska klinicznego w dyskusji o tym, jakie terapie powinny być możliwie szybko udostępniane chorym w Polsce.
